موتور ایکس یو پی اس ای (PSA XU) که به عنوان موتور پژو 405 GLX نیز استفاده می شود خانوادهای از موتورهای درون سوز است که در خودروهای سیتروئن و پژو استفاده میشود. سری ایکسیو در دهه ۸۰ و ۹۰ میلادی، موتور استفاده شده در بیشتر خودروهای اندازه متوسط پژو-سیتروئن بود. یکی از قابل توجه ترین موتورهای این خانواده، ایکس یو ۷ است که در دامنه گستردهای از خودروهای تولید ایران استفاده شده است، از جمله: پژو ۴۰۵ ، پژو پارس، سمند، سورن و زانتیا.
تاریخچه موتور XU7
موتور انژکتوری XU7jpk با کد L6A برای اولین بار بر روی پژو پارس عرضه شد و دارای بیشینه توان ۷۰ کیلووات (معادل ۹۷ اسب بخار) و گشتاور ۱۴۸ نیوتن متر در دور ۲۸۰۰ بود. سپس نمونه بهبود یافته L6A یعنی موتور Xu7jpL3 با کد LFZ دارای بیشینه توان ۷۴ کیلووات (۱۰۱ اسب بخار) و بیشینه گشتاور ۱۵۳ نیوتن متر در دور ۳۰۰۰ بر روی پژو پارس سال، سمند الایکس و ۴۰۵ نصب شد. همچنین موتور XU7jp4L4 با کد LFY با بیشینه توان ۸۴ کیلووات (۱۱۰ اسب بخار) و بیشینه گشتاور ۱۵۵ نیوتن متر در دور ۴۲۵۰ بر روی پژو پارس ئیالایکس، سمند سریر و سیتروئن زانتیا ۱.۸ نصب شد.
ضعیفترین موتور این خانواده، «XU5-1C» بود که ۱.۶ لیتر حجم داشت و دارای توان ۷۹ اسببخاری بود. قدرتمندترین موتور این سری، «XU8 T Evo 2» بود که با ۱.۸ لیتر، میتوانست قدرت بیشینه ۵۹۲ اسببخاری تولید کند.
موتورهای خانواده ایکسیو از ایکسیو۵ تا ایکسیو۹ دارای بوش تر به همراه بلوک آلومینیمی و موتور ایکسیو۱۰ دارای بلوک چدنی است. همه این موتورها به صورت مایل و با شیب ۳۰ درجه بر روی خودروهای متوسط پژو و سیتروئن قابل نصب هستند.
این موتور که در چند کد مختلف تولید می شود یک موتور ۴ سیلندر به حجم دقیق ۱۷۶۱ سی سی است که با سیستم انژکتور سوخت می تواند در حالت پایه قدرتی معادل ۹۷ اسب بخار و گشتاور ۱۴۸ نیوتن متری را در دور ۲۸۰۰ دور بر دقیقه ارائه کند. اما نمونه های بهبودیافته آن با کدهای پسوند دیگری هم تولید می شوند که کد LFZ توانایی تولید ۱۰۱ اسب بخار و گشتاور ۱۵۳ نیوتن متر در دور ۳۰۰۰ دور بر دقیقه را دارد. این موتور را می توانیم در «سمند LX پارس سال» و «پژو ۴۰۵» بیابیم.
همچنین کد دیگر، یعنی LFY که توانایی تولید ۱۱۰ اسب بخار قدرت و گشتاور ۱۵۵ نیوتن متر در دور ۴۲۵۰ دور بر دقیقه را دارد، تولید شد که بر روی «پارس ELX» و «سمند سریر» و «زانتیا» ۱.۸ یافت می شود. به دلیل تعدد همین یک نمونه موتور نیز بعضاً افسانه هایی همچون «پژو با پژو فرق دارد» را از بیش تر دلالان بازار می شنویم که تنها سعی در سوءاستفاده از ناآگاهی خریدار دارند.
موتور EF7 یا XU7 ؟
موتور ملی هم مثل خودرو ملی در زمان رونمایی سر و صدای زیادی به پا کرد، موتور EF7 که با همکاری دوجانبه شرکت آلمانی F.E.V و ایرانخودرو طراحی شده، تفاوتهای زیادی با موتور XU7 دارد.
موتور EF7
اگر بخواهیم مقایسهای بین این موتور و پیشرانهی معمولی و قدیمی سمند داشته باشیم در نگاه اول برتری همه جانبه با EF7 میباشد. موتور 1645 سیسی 16 سوپاپ با 114 اسببخار قدرت و 155 نیوتنمتر گشتاور و طراحی سازگار با سوخت سی ان جی که به ایرانخودرو امکان تولید خودروی دوگانهسوز مطمئنتر را میدهد همه و همه نشان از روند رو به رشد این انجین نسبت به موتور 1761 سی سی 100 اسب بخاری XU7 دارند.
ضمناً برتریهای این موتور بیشتر بر روی خودروهای دوگانه در حالت گازسوز خود را نمایان میکند چرا که یکی از اهداف طراحی آن هم سازگاری با همین ویژگی بوده است. به عنوان مثال موتور XU7 در حالت گازسوز با کاهش 20 درصدی نسبت به حالت بنزینی قدرتش به 80 اسب کاهش میابد اما در نوع EF7 تنها با 10 درصد کاهش مواجه شده و میتواند 103 اسب از 114 تا را محفوظ نگه دارد.
اما این یک روی سکه بود و در طرف دیگر نکات منفی هم وجود دارد. مثلاً برخی معتقدند تعداد موتورهای EF7 که دچار خرابی شدهاند (بخصوص در یک دورهی زمانی خاص از تولید) نسبت به XU7 بیشتر بودهاند (هرچند برخی دیگر به شدت بر کیفیت آن تاکید دارند) و در صورت خرابی هم اگر تعمیرات شامل گارانتی نشود هزینهها گرانتر از موتور قدیمی خواهد بود.
یک نکته دیگر اینکه حداکثر گشتاور EF7 در خودرو بنزینی تقریباً تفاوتی با XU7 ندارد (فقط 2 نیوتنمتر بالاتر است) ولی این گشتاور در دور موتور 5000 بدست آمده که در مقایسه با موتور XU7 که حداکثر گشتاورش در دور 3000 است چندان رضایت بخش نیست و به نظر میآید برای استفاده از حداکثر گشتاور EF7 میبایست موتور را در دورهای بالاتر نگه داریم. همچنین برای رسیدن به حداکثر قدرت (که البته 14 اسب بیشتر است) نیز باید تا دور موتور 6500 بر پدال گاز فشرد که 500 دور بالاتر از موتور XU7 است.
شاید بخوانید: بررسی مزایا و معایب موتور XU7 پلاس (xu7p)
البته این اعداد و ارقام کمی کلی است اما در هر صورت نتیجهی کار با موتور EF7 طبق ادعای سازنده شتابی 12 ثانیهای و حداکثر سرعت 190 کیلومتر بر ساعت بوده که هر دو عدد نسبت به موتور پژو 405 XU7 بهبود یافتهاند.
ضمناً تکنولوژیهای جدیدتر این موتور از قبیل 8 سوپاپ بیشتر با سیستم زمانبندی متغیر سوپاپ (CVVT) و … علاوه بر افزایش قدرت، در کاهش مصرف سوخت هم تاثیر داشته و در نتیجه EF7 به ازای هر صد کیومتر در سیکل ترکیبی 7.8 لیتر سوخت احتیاج دارد که این رقم حدود 0.7 لیتر از سمند XU7 کمتر میباشد.
| نوع موتور | XU7JP/L3 | |
| حجم موتور (cc) | 1761 | |
| حداکثر توان موتور (hp) | 100 اسب بخار در 6000 دور در دقيقه | |
| حداكثر گشتاور (Nm) | 153 نيوتن متر در 3000 دور در دقيقه | |
| نسبت تراكم | 9.3 | |
| تعداد سوپاپ | 8 | |
| نوع سوخت سازگار | بنزين بدون سرب با اكتان 87 و 95 | |
| سيستم انژكتوري | پاشش چند نقطه اي | |
| حداکثر سرعت (km/h) | 190 | |
| شتاب صفر تا 100 (ثانیه) | 11 | |
| مصرف سوخت داخل شهر (Lit/100 km) | 12.8 | |
| مصرف سوخت خارج شهر (Lit/100 km) | 6.8 | |
| مصرف سوخت تركيبي (Lit/100 km) | 9 |
منبع: ویکی پدیا و خودروبانک