اهمیت ایمنی جایگاه های سوخت در شرایط بحران
با گذشت دو هفته از آغاز درگیری میان اسرائیل و آمریکا با ایران، مسئله ایمنی تأسیسات انرژی و رفتار شهروندان در جایگاههای عرضه سوخت (پمپ بنزین) بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است. حملات اخیر به برخی انبارهای نفتی در تهران نگرانیهایی درباره پایداری تأمین سوخت و امنیت مناطق اطراف جایگاهها به وجود آورده است. در چنین شرایطی، رعایت نکات ایمنی هنگام حضور در این مکانها نهتنها جان شهروندان را حفظ میکند بلکه مانع از بروز حوادث ثانویه و آسیب به زیرساختهای حیاتی کشور میشود.
توصیههای رفتاری هنگام حضور در جایگاه سوخت
کارشناسان ایمنی و مسئولان وزارت نفت بر چند اصل کلیدی برای حضور ایمن در جایگاههای سوخت تأکید دارند. نخستین و مهمترین اصل، حفظ خونسردی در زمان هشدار یا وقوع حادثه است. در صورت شنیدن آژیر هشدار یا مشاهده هر نشانه خطر، افراد باید به سرعت و بدون ایجاد ازدحام از محل دور شوند.
توصیه میشود شهروندان برای سوختگیری عجله نکنند و در صورت شرایط نامساعد، از حضور غیرضروری در جایگاهها پرهیز کنند. همکاری با کارکنان جایگاه و پیروی از دستورالعملهای ایمنی، نقش مهمی در کاهش احتمال حادثه دارد.
از دیگر موارد مهم تأکید شده در دستورالعمل وزارت نفت عبارتاند از:
- پرهیز از تجمع، عکاسی یا فیلمبرداری در محل جایگاهها؛ این رفتارها ممکن است موجب اخلال در عملکرد نیروهای امدادی شود.
- جلوگیری از ایجاد جرقه یا شعله در محیط جایگاه؛ حتی روشن کردن تلفن همراه یا سیگار میتواند باعث حادثه شود.
- استفاده از کارت سوخت شخصی برای مدیریت بهتر مصرف در شرایط بحرانی و جلوگیری از اتلاف سوخت.
- خودروهای امدادی مجازند بدون پرداخت هزینه از سهمیههای اضطراری سوخت برای انجام مأموریتهای ضروری استفاده کنند.
واکنش اضطراری در هنگام خطر و راهکارهای پناهگیری
در صورتی که شخص در زمان هشدار یا حمله در جایگاه حضور داشته باشد، باید بر اساس موقعیت خود واکنش مناسبی نشان دهد. اگر پیاده است، باید به سرعت از جایگاه فاصله بگیرد و در مکان امنی پناه بگیرد. اگر در صف سوختگیری است، بدون ادامه فرآیند سوختگیری، باید خودرو را به منطقهای دورتر از تأسیسات انتقال دهد.
هنگام سوختگیری نیز لازم است خودروها از دکلها و ساختمانها فاصله داشته باشند تا احتمال آسیب کاهش یابد. در صورتی که سوختگیری نیمهکاره بماند، انجام ادامه آن باید به زمان ایمنتر موکول شود.
در بخش ویژه «یادآوری حیاتی» این دستورالعمل بر چند عمل فوری در زمان حمله تأکید شده است:
- روی زمین دراز بکشید و سر و گردن خود را با دست محافظت کنید.
- از دویدن یا ایجاد ازدحام خودداری کنید.
- از استفاده از تجهیزات جایگاه مانند نازل سوخت بهعنوان تکیهگاه یا ابزار کمکی بپرهیزید.
همچنین در صورت وقوع انفجار یا حمله مستقیم، جایگاههای سوخت بهعنوان مناطق بسیار خطرناک شناخته میشوند و شهروندان باید فوراً آن را ترک کنند. پناه گرفتن در فضاهای محافظ مانند پناهگاهها، پشت دیوارهای ضخیم، گودالها یا ساختمانهای مقاوم ایمنی بیشتری فراهم میکند.
در پایان نیز تأکید شده است که کمک به کودکان، سالمندان، زنان باردار و بیماران در زمان تخلیه یا پناهگیری باید در اولویت قرار گیرد، زیرا سرعت واکنش و هماهنگی در لحظات ابتدایی میتواند تفاوت میان نجات و حادثه را رقم بزند.