دارا بودن گواهینامه اولین شرط برای رانندگی است و طبق قانون کسی که بدون داشتن گواهینامه پشت فرمان خودرو بنشیند و رانندگی کند، کاری غیر قانونی انجام داده است. حال به بررسی عواقب تصادف بدون گواهینامه رانندگی می پردازیم.
گاهی اوقات این سوال مطرح میشود که اگر بدون داشتن گواهینامه با فردی تصادف کنیم، آیا مرتکب جرمی بیشتر شدهایم یا خیر، که در پاسخ به این سوال باید گفت اگر بدون داشتن گواهینامه منجر بهتصادفشویم مقصر نیستیم، زیرا حادثه را طبق قوانین راهنمایی و رانندگی، کارشناسان تعیین میکنند.
اگر طبق قوانین مقصر نبودیم و علت وقوع تصادف، طرف مقابل بود، تنها جرم ما رانندگی بدون گواهینامه است.
اما همان طور که گفته شد رانندگی بدون گواهینامه مجازات دارد و بر اساس قانون مجازات رانندگی بدون گواهینامه برای بار اول به حبس تعزیری تا دو ماه یا جزای نقدی تا صدهزار تومان یا هردو مجازات است و در صورت ارتکاب مجدد شخص به 2 تا 6 ماه حبس محکوم خواهد شد.
مطابق ماده ۷۲۳ قانون تعزیرات اسلامی: “هر کس بدون گواهينامه رانندگی رسمی اقدام به رانندگی و یا تصدی وسایل موتوری که مستلزم داشتن گواهینامه مخصوص است، بنماید و همچنین هرکس که به موجب حکم دادگاه از رانندگی وسایل نقلیه موتوری ممنوع باشد به رانندگی وسائل مزبور مبادرت ورزد، برای بار اول به حبس تعزیری تا دو ماه یا جزای نقدی تا یک میلیون ریال و یا هر دو مجازات و در صورت ارتکاب مجدد به دو ماه تا شش ماه حبس محکوم خواهد شد.”
شاید بخوانید: روش های استعلام نمره منفی گواهینامه
همچنین مطابق بند ج ماده ۱۰ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی در صورتی که راننده بدون داشتن گواهینامه مبادرت به رانندگی نماید، وسیله نقلیه متوقف و راننده به مرجع قضائی معرفی میگردد.
مجازات جرم راندن خودرو بدون گواهينامه رانندگی مطابق بند ۱ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت به جزای نقدی تبدیل می شود.
عدم تمدید گواهینامه رانندگی به معنی نداشتن گواهینامه نیست و با پرداخت جریمه مربوط به آن، گواهینامه تمدید می شود.
اگر تصادف بدون گواهینامه رخ دهد و فرد مقصر حادثه شود و یا به عبارت دیگر بی احتیاطی یا بی مبالاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی یا عدم مهارت وی علت تصادفی باشد که منجر به صدمات بدنی شود، دادگاه مکلف است مجازات وی را تشدید کند و میتواند وی را برای مدت یک تا پنج سال از حق رانندگی محروم کند.
مطابق ماده ۲ قانون بیمه شخص ثالث : ” تمام مالکان وسايل نقليه موضوع اين قانون اعم از اينكه اشخاص حقيقی يا حقوقی باشند مكلفند وسايل نقليه خود را در قبال خسارت بدنی و مالی كه در اثر حوادث وسايل نقليه مذكور به اشخاص ثالث وارد مي شود حداقل به مقدار مندرج در ماده ۸ اين قانون نزد شركت بيمه ای كه مجوز فعاليت در اين رشته را از بيمه مركزی داشته باشد، بيمه كنند.
تبصره ۱ ـ دارنده از نظر اين قانون اعم از مالك و يا متصرف وسيله نقليه است و هر كدام كه بيمه نامه موضوع اين ماده را تحصيل كند تكليف از ديگری ساقط مي شود.
تبصره ۲ ـ مسؤوليت دارنده وسيله نقليه در تحصيل بيمه نامه موضوع اين قانون مانع از مسئوليت شخصی كه حادثه منسوب به فعل يا ترك فعل او است نمی باشد. در هر حال خسارت واردشده از محل بيمه نامه وسيله نقليه مسبب حادثه پرداخت می گردد.“
همچنین لازم به ذکر است که به منظور حمايت از زيان ديدگان حوادث ناشي از وسايل نقليه، خسارت هاي بدني وارد به اشخاص ثالث كه به علت فقدان يا انقضای بيمه نامه، بطلان قرارداد بيمه، شناخته نشدن وسيله نقليه مسبب حادثه…. توسط صندوق مستقلی به نام “صندوق تأمين خسارت هاي بدنی” جبران مي شود.
در صورت وقوع حادثه و ايجاد خسارت بدنی يا مالي برای شخص ثالث در صورتیكه وسيله نقليه مسبب حادثه، دارای بيمه نامه موضوع اين قانون باشد، جبران خسارت های واردشده در حدود مقررات اين قانون بر عهده بيمه گر است. در صورت نياز به طرح دعوی در خصوص مطالبه خسارت، زيان ديده يا قائم مقام وی دعوی را عليه بيمه گر و مسبب حادثه طرح مي كند. اين حكم، نافي مسئوليت های كيفری راننده مسبب حادثه نيست.
در صورتي كه خودرو، فاقد بيمه نامه موضوع اين قانون بوده و وسيله نقليه با اذن مالك در اختيار راننده مسبب حادثه قرار گرفته باشد، در صورتی كه مالك، شخص حقوقی باشد، به جزای نقدی معادل بيست درصد( ۲۰%) و در صورتی كه مالك شخص حقيقی باشد به جزای نقدی معادل ده درصد( ۱۰%) مجموع خسارات بدنی واردشده محكوم می شود. مبلغ مذكور به حساب درآمدهای اختصاصی صندوق نزد خزانه داری كل كشور واريز می شود و با پيش بينی در بودجه های سالانه، صددرصد( ۱۰۰%) آن به صندوق اختصاص می يابد.
مطابق ماده ۱۵ قانون بیمه شخص ثالث مصوب ۱۳۹۵: ” در موارد زير بيمه گر مكلف است بدون هيچ شرط و اخذ تضمين، خسارت زيان ديده را پرداخت كند و پس از آن می تواند به قائم مقامی زيان ديده از طريق مراجع قانونی برای بازيافت تمام يا بخشی از وجوه پرداخت شده به شخصی كه موجب خسارت شده است مراجعه كند:
الف ـ اثبات عمد مسبب در ايجاد حادثه نزد مراجع قضائی
ب ـ رانندگی در حالت مستی يا استعمال مواد مخدر يا روانگردان مؤثر در وقوع حادثه كه به تأييد نيروی انتظامی يا پزشكی قانونی يا دادگاه رسيده باشد.
پ ـ در صورتی كه راننده مسبب، فاقد گواهينامه رانندگی باشد يا گواهينامه او متناسب با نوع وسيله نقليه نباشد.
ت ـ در صورتي كه راننده مسبب، وسيله نقليه را سرقت كرده يا از مسروقه بودن آن، آگاه باشد.
در نهایت آنکه در صورت وقوع حادثه، به شرح فوق خسارات جبران خواهد شد و سایر مسئولیت های کیفری راننده ی متخلف به قوت خود باقی خواهد بود.
منبع : رای مثبت
